HAKKINDA ENÇOK YAZI YAZILAN YOL

  Yıllardır bende yazdığım için yakından biliyorum.

  Yaptığım araştırmalara göre yakın tarihte Rize-Ovit-İspir-Erzurum karayolu kadar hiçbir yol konusunda bu kadar çok yazı yazılmamıştır.

   1880 yılı milat olarak alınmış bu yol hakkında.

   Rize-Erzurum karayolu denizden doğuya açılan en güvenli ve kısa karayolu geçişidir.

   Böyle olduğu için bugüne kadar binlerce yazılar yazıldı. Binlerce fotoğrafı çekildi yol üzerinde yapılan çalışmalar hakkında.

    Son zamanlarda bazı istatistik üzerinde kafa yordum.

    Rize’nin arşivcisi unvanını hak eden değerli Usta Recep Koyuncu’nun arşivinden 2 cilt Rize Gazetesi alarak süzmeye başladım. Nice bilmediğimiz, nice duyduğum ama hiç görmediğim haberleri bu gazete ciltlerinde gördüm.

    Rize’de Valilik tarafından 6 Ağustos 1931 tarihinde haftalık olarak hazırlanan ve basılan 8 sahifelik Rize Gazetesi sayfaları ilgilenenler için yalnız Rize değil Türkiye tarihi kokuyor dersem boşuna değil.

     1931 Haziran ayında Vali Ahmet Ekrem(ENGÜR) Bey önderliğinde 40 kişiyle başlanılan Rize-İkizdere-İspir karayolu bugün 365 gün açık olma hedefine yürüyor.

     Rize Gazetesinin, 2 cilt halindeki 104 sayısını inceleme imkânını buldum. Hakkında en çok yazı yazılan yol dedim ya burada önüme çıktı.

   Yol 1931 yılında 40 kişiyle açılmaya başlandı, gazete haftalık olarak 104 sayı yayınlandı. Şunu belirteyim bu 104 sayının tamamı yok. Arasında bazı sayları eksik.

    İncelememde 78 Gazetede 83 kez Rize-İkizdere-İspir yolu yapımından bahsediliyor. Gerçi bu haberlerde Koca Reis Ekrem Orhon henüz hiç yok, fakat cefakâr binlerce çalışan var.

Ovit yolunun açılmasında para yardımı yapan hayırseverlerin listesinin ikinci sayfası

    Yola koşun diye şiir yazan Kavrakoğlu Osman,100 lira para yardımında bulunan Mebus Fuat bey, Belediye Reisi Hakkı Efendi, Mataracı Mehmet Efendinin amelelerle birlikte çalıştığını, para yardımında bulunan esnaf ve hayırseverlerin isim isim listesi topladığı 80 köy hocasıyla yol çalışmasına katılan Vilayet Müftüsü Nuh Efendi, sayısı bazen 1500 olan köylü çalışanlar, Karadere ve Kurasiebalı yol çavuşları, Potomyadan 760, Mapavriden 1300 amele, yola canla başla öncülük eden Başmühendis Asaf bey.Asaf Beye  Hemşinli Hüseyin Avni bey isimli bir pastacı tarafından yol çalışmasında kullanması için 100 lira kıymetinde Eşek hediye edilmiş.

    Eyidere Nahiyesi halkından 800 kadar gönüllü amele başlarında Nahiye Müdürü Fevzi bey olmak üzere Kayabaşı mahalline gelmiş ve kendilerine tahsis edilen kısımlarda çalışmaya başladılar.

    Mapavri Nahiyesinden Yakupzade Mustafa Bey tarafından 50 çuval Un yol çalışanlarına gönderilmiş. Eski mebus Osman Bey yolda gönüllü çalışan amelelerin iaşesi için 40 çuval un göndermiş.

    Dâhiliye Vekili Şükrü Kaya 25.8.1932 tarihinde yola gitmiş,3 km. Kadar yol alabilmiştir.

    Yol için 24 Teşrinisani 1932 de Nafia Vekaletinden Vekiller heyeti kararıyla 5 bin lira verilmiş ve tediye emri gelmiştir.

    1932 yılında Rize’de 17 binek aracı ile 4 kamyon olduğu.

    Vilayet Daimi Encümeni tarafından Nafıanın son 3 yıllık programında Rize-İspir yoluna beher sene için amele mukabili(19.000) ve nakit(1300)lira tahsis edilmiş. Yol parası(5)lira olarak kabul edilmiş.

    Vilayet Müftüsü Nuh Efendiye 1932 yılında kıdemine binaen Diyanet İşleri Riyasetince maaşına 5 lira zam edilerek asli maaşı 25 liraya iblağ olunmuştur.

    1932 yılında İyidere 11.873,Karadere 8777,Kuraiseba 12323,Mapavri 15589 nüfusa sahipmiş.

     Bu tarihte Rize merkezde 1 Ortamektep,3 İlk mektep, Pazar ve Hopa’da 1 er İlk mektep, Kuraisebada 67 Değirmen var.

One Response to HAKKINDA ENÇOK YAZI YAZILAN YOL

  1. Adelaide Adelaide dedi ki:

    Ellen WallWonderful! Engaging! Very well put together and informative! Friendly, gifted and well spoken ineotviewers/hesrs!Awtsome that you chose Rob Mello as your first guest! We are all very happy that he has chosen Atlanta to enrich us with his talents and the Meisner classes! In addition to the interview, I very much loved the make up artist clip and the film short! A very good touch!So, it’s all good and if I think of anything else – cause I am oppionated but can’t spell – shall let you know! Peace!~ The E Wall

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.